Acı Yonga

Acı yonga bitkisi, ateş ve kurt düşürmede etkili olan kırmızı çiçekli bir ağaçtır. Orta ve Güney Amerika’nın Antil adalarında yetişen ve gelişen bu ağaç türü acı ağaç veya acı tahta olarak da bilinmektedir. Antil adalarında yetişen 15 m yükseklikteki acı yongalar çıkardıkları kırmızı çiçekleri ile hoş bir görüntü sergilemektedir. Ağacın en büyük özelliği ise acı ağaç özleri sayesinde hiçbir sinek ve haşere’tin yaklaşamamasıdır. Bitkisel bir böcek, sinek ve sivrisinek ilacıdır.

Acı Yonganın Faydaları

• Acı yonga bitkisinin faydaları saymakla bitmez
• Acı yonga kaynatılıp bal ile karıştırılarak her gün düzenli şekilde bir fincan içilirse mide ve bağırsak hareketlerini yavaşlatarak iştah açıcı etki gösterir.
• Acı yonga bitkisini aynı şekilde bal ile karıştırılıp içilmeye devam edilirse vücuda kuvvet verici etki gösterir.
• Acı yonga kaynatılıp bal ile karıştırılarak yemekten sonra her övün bir çay bardağı içilirse sinirim sisteminin çalışmasına yardımcı olur.
• Acı ağaç özleri vücuda sürülerek, sinek ve haşere gibi zararlı kan emici hayvanlardan korur.
• Acı yonga kaynatılıp bal ile karıştırılarak aç karnına bir çay bardağı içilirse bağırsak parazitlerini düzenler.
• Acı yonga bitkisi, aynı şekilde bal ile karıştırılıp bir çay bardağı içilmeye devam edilirse metabolizmayı güçlendirir.
• Ateş düşürücü ve bağırsaktaki kurtları düşürücü etkisi de bulunmaktadır.

Kullanım Şekli

Acı ağacın 2 ile 10 cm kalınlığında yan ve gövde dalları kesilerek kurutulur ve böylece muhafaza edilir. 1 lt su içine 5 ile 10 gram kurutulmuş ağaç yongası konulur. Bu şekilde 5-6 saat bekletilir daha sonra süzülür. Her gün aralıklarla 3 bardak içilir. Fazla içildiğinde mide bulantısı ve baş dönmesi gibi yan etki gösterebilir. Bu durumlarda nane çayları içilmelidir.

Acıdülek

Bulunduğu Yerler:

Yol kenarlarında, kumsal yerlerde, en çok Karadeniz kıyılarında, memleketin başka yerlerinde daha seyrek tesadüf edilir.

Yapısı:

Pürtüklü sert kıllarla kaplı, sürüngen, dallı, sulu saplı, çok yıllık otsu bitkidir. Yapraklar kalp şeklinde, dişli, sert kıllarla kaplıdır. Çiçekler soluksan, bir cinsiyetlidir. Erkek çiçek demetleri tek taraflı üzüm şeklinde, dişi çiçekler bireyli, yaprak koltuklarında bulunurlar. Meyve elips şeklinde, yeşil, sert kıllarla kaplıdır. Tohumlar çok sayıdadır. Temmuz-Ağustos aylarında çiçek açar.

Kullanılan Kısımlar:

Tam olgun devrede meyveler (Eylül-Ekim aylarında) toplanır. Meyveler gölgede veya 45° ye kadar ısılı fırınlarda kurutulur. Kuru meyveler koyuyeşil, kokusuz ve acı tattadır. Rutubet payı % 13’tür. Torbalarda paketlenir. Kuru ve havadar yerlerde muhafaza edilir. Daha kolay kuruması için, bazı kimseler meyveleri ipe dizerek kuruturlar.

Kimyevi Terkibi:

% 2,5 kadar helme (sümüklü madde), % 12 kadar karbonhidrat, saponinier, eterik yağ, a-krosetin, kumarin, β-karotin, flavonoidler, yağlı madde ve asidleri vs. ihtivâ eder.

Hangi Hastalıklarda Kullanılır:

Zayıflatıcı ve ağrıları rahatlaştırıcı hastalıklarda kullanılır. Acıdülek meyveleri halk tababetinde sıtma, kolera, nevrastoni, kızılyürük, yeni doğan yavrularda sarılık (az dozda), zayıflama için kullanılır.

Haricen Meyveler:

120 nisbetinde kuvvetli alkol içerisinde bekletilerek, romatizma, lumbago hastalıklarında oğuşturularak, basur ve cerehatli yaralara (apses) lapa halinde konur. Sarılık veya sinüzit hastalıklarında (toz haline getirilerek) enfiye gibi (buruna çekmek), kökten haşlanan mayi sıtmaya karşı alınır.

Kullanılışı:

Dahilen doktor talimatı üzerine kullanılır.

Acı Bakla

Bilinen Bileşimi :
Sabit yağ ve lupinin, spartein gibi alkaloidler bulunur.
Faydaları :
Kan temizleyici özelliği vardır.
Meniyi artırır.
Nefes darlığını giderip, balgam söktürür.
Vücutta biriken tuzu atar.
Bağırsak asalaklarını döker.
Böcek ısırmalarında ısırılan bölgenin üzerine sürülürse zehiri dışarı çeker.
İdrar söktürür, böbrek iltihaplarını giderir.
Lapası romatizma siyatik ve eklem ağrılarını giderir.
Kullanım Şekli :
Olgun tohumları acı lezzetli ve zehirli bileşikler taşıdıkları için, bunları uzaklaştırmak maksadıyla kaynar suda bir müddet bekletilerek acı tadı geçirilir. Gevşeyen kabuklar soyulup  yenilir. Tohumlar kavrulup, değirmende çekilerek toz haline de getirilebilir.
Harici Olarak Kullanımı :

Tohumların lapası yaralı deri hastalıklarında uygulanır.

Acıağaç

• Diğer İsimleri: Surinam acı ağacı, Acı odun, Acı tahta, Acı yonga, Kuasya.
• Latince Adı: Quassie Amara.
• Bitki: Kırmızı çiçekli, bir ağaçtır.
• Yetiştiği Yerler: Quassie Amara Orta ve Güney Amerika'da Antil adalarında yetişir.

Kullanılışı:

Acı ağacın 2 - 10 cm kalınlığındaki gövde ve yan dalları kesilerek kurutulur ve böylece muhafaza edilir. Kullanılacağı zaman küçük parçalara ayrılıp yonga haline getirilir ve suyla kaynatılır.

İçindeki Maddeler:

Rezin, uçucu yağ ve acı bir madde olan quassin içermektedir.. Tıbbî Etkiler: Acı tadı sebebiyle tükrük salgısını arttırır, mide ve barsak hareketlerini fazlalaştırır, dolayısı ile iştah açar, sindirimi kolaylaştırır. Acı- nın tonik etkisiyle kuvvet verir, ateş düşürür. 1 It içine 5-10 gram ağaç yon- gası konması gerekmektedir. Bu şekil- de 5-6 saat dinlendirilir. Sonra süzülür. Günde 3 defa yarım ya da bir bardak içilir.

Barsak solucanlarına etkili olabilir.

Bu şekilde etkisi için ise acı ağacın kaynatılmış soğutulmuş suyuyla lav- man yapmak gerekmektedir veya yine bu sudan günde 3 bardak içilir. Fazla içilirse baş dönmesi, bulantı kusma gibi yan etkileri görülebilir. Acı ağaç, haşere öldürücü etkiye sahip olduğundan, bol sinekli nemli tropikal bölgelerde, ağaç parçalarıyla kaynamış su, vücudun elbiseyle örtül- meyen kısımlarına sürülerek haşereler uzak tutulur. Ayrıca yine bu şekilde el- de edilen spreyler bahçelerde kullanı- lır. Haşere kovucu etki için 10 gram acı ağaç 60 gr. suda iyice kaynatılır.

Z- Şifalı Bitkiler

Zahter : Saturejae hortensis Şeker hastalığına karşı kullanılır.
Zencefil : İştah açar. Kusmayı önler. Bağırsak bozukluklarını giderir.
Zerdaçal : Mîdevî ve gaz söktürücü etkiye sâhiptir. Curcuma longae Midevi, gaz söktürücü ve safra artırıcıdır.
Zeytin : Zeytinyağı, safrayı artırır. Karaciğeri çalıştırır. Karaciğer ağrılarını keser. Sarılıkta faydalıdır. Yaprak ve kabukları yüksek tansiyonu düşürür. Kandaki şeker miktarını düşürür. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur.

Zulumba : Rhizoma Zedoariae İştah açıcı, uyarıcı, idrar artırıcı, balgam ve gaz söktürücüdür.

Y- Şifalı Bitkiler

Yaban gülü : Kabız edici, idrar söktürücü olarak, böbrek ve safra taşlarına karşı kullanılır. C vitamini yönünden zengin olduğu için de bâzı bölgelerde marmelât yapımında kullanılır.
Yasemin : Çiçeklerinden hazırlanan çay göğüs yumuşatıcı ve sinirleri yatıştırıcı olarak kullanılır.
Yenibahar : Damar sertliğini önler. Hazmı kolaylaştırır. Mide ve bağırsak gazlarını giderir.
Yeralması : Şeker hastaları için faydalıdır. Besleyicidir. Vücudun direncini arttırır. Kabızlığı giderir
Yılan yastığı : Ateşi düşürür. Terletir, vücuda rahatlık verir. Sinirleri uyarır.
Yosun : Haşlaması barsak kurtlarını döker. Saçlar yikanırsa kuvvetlendirir.

Yulaf : Çocukların hazım güçlüklerini giderir. Bedeni ve ruhi yorgunlukları giderir. Kandaki şeker miktarını azaltır

V- Şifalı Bitkiller

Vişne : İshali keser. Ateşi düşürür. İdrar söktürür. Vücuda rahatlık verir.